Trịnh Công Sơn và Quy Nhơn

Trịnh Công Sơn và Quy Nhơn, nơi ông đã từng sống và học tập tại trường Sư phạm Quy Nhơn, nay là Đại học Quy Nhơn trong 2 năm 1963-1964. Quy Nhơn đã để lại dấu ấn lớn trong sự nghiệp sáng tác của Trịnh Công Sơn sau này. Nhiều ca khúc bất hủ đã được sáng tác tại phố biển Quy Nhơn như Biển Nhớ, Diễm Xưa, Biển nghìn thu ở lại,...

Trịnh Công Sơn sinh ngày 28 tháng 2 năm 1939, mất ngày 1 tháng 4 năm 2001, là một nhạc sĩ lớn của nền ca nhạc nhẹ Việt Nam. Nhạc của ông rất dễ hiểu, dễ đi vào lòng người như những lời tâm tình, triết lý, nhân sinh nói về tình yêu và thân phận con người.

Hiện nay chưa có số liệu chính xác thống kê số tác phẩm Trịnh Công Sơn để lại cho đời. Con số ước đoán khoảng 600 ca khúc. Số ca khúc phổ biến là 236 cả nhạc và lời.

Nhạc Trịnh Công Sơn được nhiều ca sĩ thể hiện, nhưng thành công vang dội nhất vẫn là ca sĩ Khánh Ly và Hồng Nhung. Nam ca sĩ thành công nhạc Trịnh có Tuấn Ngọc và Quang Dũng

Trịnh Công Sơn Không chỉ là nhạc sĩ, ông còn là nhà thơ, họa sĩ, diễn viên không chuyên.

Ông quê ở làng Minh Hương, huyện Hương trà, tỉnh Thừa Thiên Huế.  Lớn lên tại Huế, sau đó ông vào Sài Gòn học triết học phương tây, tốt nghiệp tú tài tại Sài Gòn. Vì trốn lính, ông thi ngành tâm lý giáo dục trẻ em tại trường sư phạm Quy Nhơn và học 2 năm tại Quy Nhơn. Sau khi tốt nghiệp ông dạy học tại một trường tiểu học ở Bảo Lộc, Lâm Đồng.

Trịnh Công Sơn không lập gia đình, mặc dù ông có nhiều mối tình đẹp với những phụ nữ cả Việt Nam và nước ngoài. Cũng có một vài lần có dự định kết hôn rồi thôi. Tính ông rất ngại làm phiền người khác, kể cả người sẽ là bạn đời vì ông ăn ít, ngủ ít, sinh hoạt không ổn định giờ giấc. Có khi nửa đêm có ý tưởng gì mới, ông bật dậy viết đến sáng.

Nhiều bản nhạc của Trịnh Công Sơn được công chúng Nhật Bản đón nhận nồng nhiệt từ năm 1970 qua tiếng hát Khánh Ly, biểu diễn bằng tiếng Nhật và tiếng Việt như: Diễm xưa, Ca dao mẹ, Ngủ đi con. Riêng bài Ngủ đi con đã phát hành 2.000.000 đĩa nhựa.

Nhiều ca khúc phản chiến của Trịnh Công Sơn bị cấm ở cả hai bên chính quyền Việt Nam cộng hòa và Mặt trận dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam bởi bị cho rằng tính ủy mị sẽ làm nản lòng chiến sĩ.

Sau giải phóng miền Nam 30/4/1975 Ông lên đài phát thanh Sài Gòn hát bài Nối vòng tay lớn và kêu gọi người dân miền Nam Việt Nam ủng hộ chính quyền cách mạng.

Sau thời gian học tập chính trị Trịnh Công Sơn làm việc tại Hội Âm Nhạc thành phố Hồ Chí Minh, tạp chí Sóng Nhạc. Từ những năm thập niên 80’ ông bắt đầu sáng tác các ca khúc cách mạng như ” Em ở Nông Trường ra Biên Giới, Huyền thoại mẹ,  Ánh sáng Mac-tư-khoa , Em là hoa hồng nhỏ, Mẹ đi vắng, Em đến cùng mùa xuân, Tiếng ve gọi hè, Tuổi đời bên mênh mông, Tết khăn quàng, Thắp sáng Bình Minh, Như hòn bi xanh, Đời sống không có già,...

Ông qua đời vì bệnh gan, tiểu đường, thận vào ngày cá nước ( Ngày nói dối 1/4/2001 ) tại thành phố Hồ Chí Minh. Hàng ngàn người đưa tiễn ông trong sự thương tiếc một nhân tài một con người bình dị.

Từ khi còn trẻ, Trịnh Công Sơn luôn bị ám ảnh bởi cái chết. Khi sáng tác trong âm nhạc của ông mang sự mất mát của những số phận con người. Tư tưởng Phật giáo của phương Đông và chủ nghĩa siêu thực của phương Tây trong nhạc của ông đượm sắc hiện sinh, buồn bã,...

Hiện nay bản quyền tác phẩm của ông thuộc quyền thừa kế và sở hữu trí tuệ cho Trịnh Vĩnh Trinh, em gái ông cũng là người hát nhạc ông , sống tại Việt Nam và Trịnh Xuân Tình, em trai ông đang định cư tại Mỹ.

Trịnh Công Sơn cho rằng:  “ Sống giữa đời này chỉ có thân phận và tình yêu. Thân phận thì hữu hạn. Tình yêu thì vô cùng. Chúng ta làm cách nào nuôi dưỡng tình yêu để tình yêu có thể cứu chuộc thành phận trên cây thập giá đời”

Trịnh Công Sơn và Quy Nhơn

Trịnh Công Sơn học khóa I của trường Sư phạm Quy Nhơn. Lúc đó thầy Đinh Thành Chương được cử làm hiệu trưởng của trường. Biết tài năng của nhóm sinh viên từ Huế, thầy Chương giao cho họ tổ chức các hoạt động văn nghệ để khai giảng khóa sư phạm đầu tiên của trường. Trương Văn Thanh được bầu trưởng ban văn nghệ, cùng nhóm với Trịnh Cộng Sơn và Thanh Hải, La Quang Thanh, Lê Thị Ngọc Trinh, Phan Thị Thăng, Bích Khê, Bạch Tuyết, Bạch Vân ( Em bạch Tuyết ), Nguyễn văn Duệ,... Trường Quy Nhơn tổ chức đại nhạc hội 3 đêm liền tại rạp Kim Khánh thành công. ( Tức rạp 31/3 ngày nay )

Trịnh Công Sơn và hai người bạn cùng học tại trường sư phạm Quy Nhơn thuê chung một phòng trọ ở 70 đường Gia Long ( Đường Trần Hưng Đạo ngày nay ). Những ngày nóng mấy anh em lên lầu đàn hát đến khuya. Trịnh Công Sơn rất thích hát những bài như Sometime, dân ca của người da đen ở miền nam nước Mỹ, Ave Marie của Bruno và các bản nhạc Blue. Âm hưởng nhạc này phảng phất trong những sáng tác của Sơn tại phố biển Quy Nhơn. Thời gian học ở Quy Nhơn ( 1963 - 1964 ) là giai đoan ông sáng tác nhiều nhất. Ngồi trên bờ biển Quy Nhơn cùng các bạn trong ban văn nghệ của trường ông hút thuốc, uống rượu, sáng tác. Đôi lúc lấy giấy từ gói thuốc lấy que diêm làm bút  kẻ xuống những dòng nhạc. Thời ấy ông chưa cho xuất bạn nhưng các bạn ông đều thuộc.

Hoa buồn, Chiều chủ nhật buồn, Vết lăn trầm, Nắng thủy tinh, Cát bụi, Biển nhớ là một câu chuyện tình rất nên thơ ông sáng tác tại thành phố biển Quy Nhơn.

Hoạt động văn nghệ tại trường sư phạm quy Nhơn ngày ấy rất sôi nổi, có Bích Khê người Nha Trang. Trịnh Công Sơn khen Bích Khê mi-nhon và thầm thương trộm nhớ. Mùa hè 1963, ba anh em văn nghệ Sơn, Thanh, Hải không về quê. Bích Khê về Nha Trang nghỉ hè cùng gia đình. Đêm chia tay Bích Khê, Trịnh Công Sơn hết sức xúc động. Ngồi trên bờ biển Quy Nhơn, đượm buồn hướng về phố biển Nha Trang, Trịnh Công Sơn bắt đầu viết : “ Ngày mai em đi, biển nhớ tên em gọi về” “ Ngày mai em đi, thành phố mắt đêm đèn vàng” ... Lúc bấy giờ phố phường Quy Nhơn thắp đèn vàng chứ không dùng đèn led như hiện nay.

Dù Trịnh Công Sơn rất kín đáo nhưng bạn bè anh lúc đó đều biết anh dùng hai từ "sơn khê" trong câu:

"Trời cao níu bước sơn khê" là có ý ghép tên anh và tên người anh yêu Bích Khê.

Ngoài Bích Khê, Trịnh Công Sơn cũng có cảm tình với Phan Thị Thăng - người có giọng hát nhạc Trịnh đạt nhất tại Quy Nhơn lúc bấy giờ. Phan Thị Thăng là người đầu tiên hát bài Chiều một mình qua phố trên Đài phát thanh Quy Nhơn làm xao xuyến bao trái tim. Thăng có chất giọng đặc biệt.  Trịnh Công Sơn mong muốn Thăng hát nhạc của anh, nhưng tiếc rằng sau khi tốt nghiệp, gia đình của Thăng không muốn Thăng theo nghiệp ca hát mà muốn Thăng đi dạy. Nếu không Phan Thị Thăng có thể sẽ nổi tiếng bất hũ cùng nổi với sự giúp đỡ của Trịnh Công Sơn.

Ngoài Phan Thị Thăng, còn có Lê Thị Ngọc Trinh người bạn từ Huế của Trịnh Công Sơn. Trong các buổi trình diễn văn nghệ Sơn đã dành bài Lời Mẹ Ru để Ngọc Trinh cùng Bích Phương song ca. Sơn rất thích chất giọng Huế nhẹ nhàng của Ngọc Trinh. Về sau, Ngọc Trinh và Trịnh Công Sơn đều được phân bổ lên dạy học ở B’lao. Ở đó, Ngọc Trinh lại có dịp hát những bài hát mới của Trịnh Công Sơn sáng tác ở Cao nguyên bụi đỏ sương mù B’lao trong những năm 1964-1965.

Trịnh Công Sơn gắn bó với phố biển Quy Nhơn những năm sáng tác sung sức của ông. Giai đoạn này rất quan trọng trong sự nghiệp âm nhạc của ông sau này .

Trịnh Công Sơn có viết một bài duy nhất về Quy Nhơn tựa đề “ Về một thành phố tôi đã xa”. Bài viết tuy không dài nhưng đã giải thích được sự ra đời của nhiều bài hát nổi tiếng của Trịnh Công Sơn như: Biển Nhớ, Diễm Xưa “ Mưa vẫn mưa bay trên tầng tháp cổ… “, Nhìn những mùa thu đi,...

Dưới đây là toàn bộ bài viết của Trịnh Công sơn về Quy Nhơn:

“Về một thành phố tôi đã xa

Gần ba mươi năm tôi chưa trở lại với Quy Nhơn. Cái ý niệm về thời gian bao giờ cũng gây cho tôi một nỗi buồn. Dạo ở đó tôi còn trẻ và tôi yêu biển vô cùng. Biển nhớ là bài hát tôi viết cho những đường phố Quy Nhơn. Những đường phố và biển và một người bạn gái hằng đêm cùng tôi ngồi nhìn biển. Điều ấy bây giờ đã trở thành quá khứ nhưng trong tôi Quy Nhơn vẫn còn rõ như một tấm gương. Một tấm gương mà tôi có thể nhìn thấy tôi trong ấy. Tôi soi vào quá khứ và tôi nhìn thấy tôi ở biển trong những ngày biển động và biển lặng. Tôi nhìn thấy tôi lang thang trên đường phố Quy Nhơn một mình. Một mình đánh billard ở đường Võ Tánh. Một mình nằm ngủ trong căn nhà trọ vào giờ giấc mà mọi người sum họp vui vầy với nhau.

Dạo ấy còn trẻ mà sao cô đơn quá sức. Thỉnh thoảng người bạn gái đến gọi cửa trong giấc ngủ lưng chừng và bảo tôi đêm nay trăng đẹp quá hãy ra ngoài biển ngồi chơi. Biển Quy Nhơn đẹp nhưng hơi bẩn. Người bạn ấy bây giờ chồng con bề bộn hay nhàn nhã, không hiểu khuôn mặt ấy giờ đây như thế nào. Đừng nhắc lại quá khứ vì mỗi lần nhắc lại thì lòng trống trải buồn thiu.

Có những căn nhà trống gió thổi lùa qua mọi ngõ ngách. Tâm hồn con người cũng có lúc gió lạnh cũng lùa quanh. Đừng nhắc lại dĩ vãng. Nó đẹp nhưng không ích lợi gì cả. Chúng ta sống cho mỗi ngày hôm nay. Hôm nay cũng là quá khứ và chúng ta cố giành giựt với thời gian để biến ngày hôm nay thành một hiện tại vô tận.

Quy Nhơn có những tháp Chàm đứng một mình lặng lẽ nghìn năm “mưa vẫn mưa bay trên tầng tháp cổ”. Cái giấc mộng dài nó buộc con người không được quên và phải nhớ về những dấu tích đã in thành vết không tàn phai trên tâm hồn mỗi con người. Tôi luôn luôn là người đãng trí. Tôi đã quên nhưng vẫn có kẻ tỉnh táo không bao giờ quên bất cứ một điều gì cứ mãi quanh quẩn cuộc đời tôi để nói khẽ vào tai tôi điều tôi không muốn nhớ nữa.

Quy Nhơn không hiểu còn thơ mộng như thời tôi những năm hai mươi tuổi? Cái tuổi ấy nhìn gì mà chẳng đẹp. Tôi vốn yêu người và yêu thiên nhiên. Có thể rất gần đây tôi sẽ chuẩn bị một chuyến trở về Quy Nhơn để tần ngần ngồi nhìn một bờ biển của những ngày xưa, lúc một hạt cát cũng đủ làm tôi cảm động"

Trịnh Công Sơn có nhiều sáng tác về biển đầy cảm xúc. Có lẽ cảm xúc về Quy Nhơn, Biển quy Nhơn, những ký ức những năm tháng tuổi trẻ tại Quy Nhơn với một tâm hồn nghệ sĩ nhạy cảm, cô độc và yêu thương.

 

 




Lợi thế của Golden Life Travel không chỉ ở những chương trình tour được tối ưu từng chi tiết, nâng cấp hoàn thiện mỗi ngày, mà mỗi ngày chúng tôi thêm vào đó sự yêu thương, trách nhiệm, đảm bảo cho bạn thật sự thoải mái, tự do trải nghiệm kỳ nghỉ chất lượng, tiết kiệm thời gian, sức khỏe và tiền của bạn.

Vì kỳ nghỉ lý tưởng và hạnh phúc của bạn!

Xem thêm

DMCA.com Protection Status
Our Twitter
@dulichquynhon Nhà tổ chức du lịch Bình Định chuyên nghiệp
5 phút trước
@leo Thật tuyệt vời khi trải nghiệm du lịch Quy Nhơn cùng Golden Life Travel.
2 ngày trước
@dzung Nói đến Du lịch Quy Nhơn,hãy ghé thăm và trải nghiệm cùng Golden Life Travel.
4 ngày trước
Đăng ký nhận bản tin
1900 2659/ 0913611980

43A LÊ THÁNH TÔN, P. LÊ LỢI, QUY NHƠN, BÌNH ĐỊNH, VIỆT NAM
GoldenLifeTravel Hotline