Chế Lan Viên và Chăm-pa

Chế Lan Viên và Chăm-pa có liên quan gì? Chế Lan Viên tên thật là Phan Ngọc Hoan. Ông sinh ngày 20/10/1920 tại Quảng Trị, là một nhà thơ hiện đại của nền văn học Việt Nam. Ông qua đời ngày 19/06/1989 tại thành phố Hồ Chí Minh, thọ 69 tuổi. Năm 1996, ông được nhà nước Việt Nam truy tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật. Chế Lan Viên là một trong bốn nhà thơ tại Thành Đồ Bàn được người đương thời gọi là Thành Bàn Tứ Hữu

Ngoài bút danh nổi tiếng Chế Lan Viên tức bông hoa lan trong khu vườn nhà họ Chế - dòng họ vua chúa của dân tộc Chăm ở nước Chiêm Thành xưa, ông  còn có bút danh Thạch Hãn - tên một con sông tỉnh Quảng Trị quê ông, bút danh Chàng Văn từ 1959 đến 1963 ông phụ trách chuyên mục Nói chuyện văn thơ, trả lời bạn đọc.

/che-lan-vien-anh-suu-tam-goldenlife-travel

Chế Lan Viên sinh tại Quảng Trị,lớn lên và đi học tại Quy Nhơn, Bình Định. Ông chỉ học hết bậc thành chung thì nghỉ học, đi làm gia sư để kiếm sống. Năm 1939, Chế Lan Viên ra Hà Nội đi học trở lại. Sau đó ông vào Sài Gòn làm báo rồi lại chuyển ra Thanh Hóa dạy học.

Tháng 07/1949, Chế Lan Viên gia nhập Đảng Cộng sản Đông Dương. Năm 1954, ông ra Bắc làm biên tập viên báo Văn học. Sau đó, ông công tác ở phòng văn nghệ khoảng 2 năm từ năm 1956-1958.

Chế Lan Viên đã viết nhiều bài báo in trên báo Thống Nhất, xuất bản ở Hà Nội trước tháng 05/1975. Khi viết báo ông thường ký dưới bút danh Thạch Hãn.

Chế Lan Viên đã có một mối tình đầu với người con gái tên là Ngọc Anh, Ngọc Anh là con nhà dòng dõi nên được gọi là "trâm anh thế phiệt". Nhà Ngọc Anh  ở Diêu Trì, Tuy Phước, Bình Định. Do đó, ông có bài thơ " A và H", tứ Anh và Hoan - tên thật của Chế Lan Viên. Mối tình đầu của Chế Lan Viên nảy nở năm ông 15, 16 tuổi, lúc ấy yêu với Chế Lan Viên là si mê, xem người mình yêu như một thần tượng được tôn thờ muôn thuở. Tuy mối tình đẹp nhưng hai người không đến được với nhau.

Chế Lan Viên bắt đầu sáng tác thơ khi mới 12 tuổi. Năm 17 tuổi, tập thơ đầu tay của Chế lan Viên tên "Điêu tàn" đã được xuất bản. Đây là một trong những tập thơ bắt đầu cho "Trường Thơ Loạn". Tập thơ "Điêu tàn" đã mang lại tên tuổi cho Chế Lan Viên, giúp ông có chỗ đứng trong giới văn chương Việt Nam. Ông cùng với Hàn Mặc Tử, Yến Lan, Quách Tấn được người đương thời gọi là "Bàn thành tứ hữu" của Bình Định. ( Bốn nhà thơ ở Thành Đồ Bàn )

tap-tho-dieu-tan-che-lan-vien

Con đường thơ của Chế Lan Viên “trải qua nhiều biến động, nhiều bước ngoặt với những trăn trở, tìm tòi không ngừng của nhà thơ”, thậm chí có một thời gian dài im lặng.

Trước Cách mạng tháng Tám năm 1945, nhà thơ Chế Lan Viên làm thơ đúng nghĩa “trường thơ loạn”, kinh dị, thần bí, bế tắc của thời Điêu tàn. Cho thơ ông ta thấy toàn xương, máu, sọ người, với những cảnh đổ nát, với tháp Chàm. Những tháp Chàm “điêu tàn” , một đế chế hùng mạnh chợt sụp đổ. Viết về vương quốc Cham-pa là một nguồn cảm hứng lớn đáng chú ý của Chế Lan Viên. Qua những phế tích đổ nát, kinh dị trong thơ Chế Lan Viên, ta thấy ẩn hiện bóng ma của một vương quốc hùng mạnh thời vàng son, cùng với nỗi niềm đau đớn, tiếc thương, hoài niệm của nhà thơ.

Sau Cách mạng tháng Tám, thơ ông đã đến với cuộc sống nhân dân và đất nước, thay đổi rõ rệt. Trong thời kì 1960-1975, thơ Chế Lan Viên vươn tới khuynh hướng sử thi hào hùng, chất chính luận, đậm tính thời sự.

che-aln-vien-tap-tho-hoa-ngay-thuong-chim-bao-bao

Sau năm 1975, Chế Lan Viên dần trở về đời sống thế sự và những trăn trở của cái “tôi”  đa diện và vĩnh hằng của đời sống”.

Phong cách thơ Chế Lan Viên rất rõ nét và độc đáo. Thơ ông là sức mạnh trí tuệ được biểu hiện trong khuynh hướng suy tưởng, triết lí. “chất suy tưởng triết lí mang vẻ đẹp trí tuệ, sự đa dạng, phong phú của hình ảnh thơ được sáng tạo bởi một ngòi bút thông minh, tài hoa” Khai thác triệt để các tương quan đối lập, nổi bật nhất là năng lực sáng tạo hình ảnh phong phú, độc đáo nhiều ý nghĩa biểu tượng.

Các tác phẩm của Chế Lan Viên

thap-duong-long-goldenlife-travel

Thơ

  • Điêu tàn (1937)
  • Gửi các anh (1954)
  • Ánh sáng và phù sa (1960)
  • Hoa ngày thường - Chim báo bão (1967)
  • Những bài thơ đánh giặc (1972)
  • Đối thoại mới (1973)
  • Ngày vĩ đại (1976)
  • Hoa trước lăng Người (1976)
  • Dải đất vùng trời (1976)
  • Hái theo mùa (1977)
  • Hoa trên đá (1984)
  • Tuyển tập thơ Chế Lan Viên (tập I, 1985 tập II, 1990)
  • Ta gửi cho mình (1986)
  • Di cảo thơ I, II, III (1992, 1993, 1995)
  • Tuyển tập thơ chọn lọc

Văn

  • Vàng sao (1942)
  • Thăm Trung Quốc (bút ký, 1963)
  • Những ngày nổi giận (bút ký, 1966)
  • Bác về quê ta (tạp văn, 1972)
  • Giờ của đô thành (bút ký, 1977)
  • Nàng tiên trên mặt đất (1985)

Tiểu luận phê bình 

  • Kinh nghiệm tổ chức sáng tác (1952)
  • Nói chuyện thơ văn (1960)
  • Vào nghề (1962)
  • Phê bình văn học (1962)
  • Suy nghĩ và bình luận (1971)
  • Bay theo đường bay dân tộc đang bay (1976)
  • Nghĩ cạnh dòng thơ (1981)
  • Từ gác Khuê Văn đến quán Trung Tân (1981)
  • Ngoại vi thơ (1987)
  • Nàng và tôi (1992)

thap-banh-it-goldenlife-travel

Bài thơ hay của Chế Lan Viên về Chiêm Thành xưa

TRÊN ĐƯỜNG VỀ

Một ngày biếc thị thành ta rời bỏ

Quay về xem non nước giống dân Hời

Đây những tháp gầy mòn vì mong đợi

Những đền xưa đổ nát dưới thời gian,

Những sông vắng lê mình trong bóng tối,

Những tượng Chàm lở lói rỉ rên than.

 ...

Đây, những cảnh ngàn sâu cây lả ngọn.

Muôn ma Hời sờ soạng dắt nhau đi;

Những rừng thẳm bóng chiều lan hỗn độn,

Lừng hương đưa, rộn rã tiếng từ quy !

 ...

Đây, chiến địa nơi đôi bên giao trận,

Muôn cô hồn tử sĩ hét gầm vang,

Máu Chàm cuộn tháng ngày niềm óan hận,

Xương Chàm luôn rào rạt nỗi căm hờn.

 

Đây, những cảnh thái bình trong Chiêm Quốc,

Những cô thôn vàng nhuộm nắng chiều tươi,

Những Chiêm nữ nhẹ nhàng quay lại ấp,

Áo hồng nâu phủ phất xõa lời vui.

 

Đây điện các huy hoàng trong ánh nắng,

Những đền đài tuyệt mỹ dưới trời xanh

Đây, chiến thuyền nằm trơ trên sông lặng,

Bày voi thiêng trầm mặc dạo bên thành.

 

Đây, trong ánh ngọc lưu ly huyền ảo,

Vua quan Chiêm say đắm thịt da ngà,

Những Chiêm nữ mơ màng trong tiếng sáo,

Cùng nhịp nhàng, uyển chuyển uốn mình hoa.

 

Những cảnh ấy trên đường về ta đã gặp

Tháng ngày qua ám ảnh mãi không thôi,

Và từ đãy lòng ta luôn tràn ngập,

Nỗi buồn thương, nhớ tiếc giống dân Hời !

(Điêu Tàn - 1937)

Lợi thế của Golden Life Travel không chỉ ở những chương trình tour được tối ưu từng chi tiết, nâng cấp hoàn thiện mỗi ngày, mà mỗi ngày chúng tôi thêm vào đó sự yêu thương, trách nhiệm, đảm bảo cho bạn thật sự thoải mái, tự do trải nghiệm kỳ nghỉ chất lượng, tiết kiệm thời gian, sức khỏe và tiền của bạn.

Vì kỳ nghỉ lý tưởng và hạnh phúc của bạn!

Xem thêm

DMCA.com Protection Status
Our Twitter
@dulichquynhon Nhà tổ chức du lịch Bình Định chuyên nghiệp
5 phút trước
@leo Thật tuyệt vời khi trải nghiệm du lịch Quy Nhơn cùng Golden Life Travel.
2 ngày trước
@dzung Nói đến Du lịch Quy Nhơn,hãy ghé thăm và trải nghiệm cùng Golden Life Travel.
4 ngày trước
Đăng ký nhận bản tin
1900 2659/ 0913611980

43A LÊ THÁNH TÔN, P. LÊ LỢI, QUY NHƠN, BÌNH ĐỊNH, VIỆT NAM
GoldenLifeTravel Hotline